Asangeakaa a vesen

Asangeakaa a vesen ka kwagh u msaanyol kpishi. Se er tom a kor u i sende akondo sha mi sha asangeakaa ne kpaa, man ua nenge wer asangeakaa ne a lu sha kor la, shi a lu shin a mi kpaa yô; kor la ka a tese atô u asangeakaa ne. U fatyô u ngeren asangeakaa ne vesen a hemba er i lu ne yô, kpa de er ve kiriki a hemba nahan ga!

Ishangekwagh i vesen A

1. Ishangekwagh i vesen A ka i hii hen ape ishangekwagh i kiriki a i bee shin yô. Se er hwange u kiriki u a gem, maa se za sha ngurumun, se za sha kpishi, maa se hide se va shin, maa se er hwange u kiriki u a gem gem, er ikpelan i kiriki i fese i a za hemen nahan.
2. Maa hwange u tondo la ngu sha kor u i sende akondo sha mi.

Ishangekwagh i vesen B

Se er ishangekwagh B a ishangekwagh l i i za sha kpishi ne. I hembe ishangekwagh l i se ngeren hanma shighe la za sha kpishi.

1. Nahan a gema hen sha, maa a va shin, a til hen ape ishangekwagh a i bee shin yô.
2. Maa se kende kon u ngeren wase, se er nomba 3 u vesen ne. Atô u nomba 3 la ngu sha kor u i sende akondo sha mi. Man ijiir i shin i nomba 3 la ngi a iyav i i hembe ijiir i sha vesen. Nahan: ityough kiriki, iyav vesen. Maa a za a zua a hwange u tile jighilaa la hen shin, maa a hembe a za ijime i hwange la kpeghee.

Nahan ishangekwagh yase i vesen B ngi la.

Ishangekwagh i vesen C

Ishangekwagh yase i vesen C ngi ne, man ka ishangekwagh c i vesen kpishi tseegh.

1. Nahan se hii sha hwange la, ica a hwange la kpishi, maa se na un hwange u a gem u vesen u doon, maa se gema se za shin na, se gema un ken atô, ken ihura i kiriki.

Ka nahan tseegh. Nahan ka ishangekwagh c i vesen kpishi tseegh.

Ishangekwagh i vesen D

Ishangekwagh D ngi ne. Ka kwagh u taver ga.

1. Nahan se kpela hwange. A hii sha kor u i sende akondo sha mi, a za shin a mi, a til hen ape ishangekwagh a i bee shin yô.
2. Maa se kende kon u ngeren wase, se er ishangekwagh c i i gema ijime, er u ngu ngeren c, u nengen un ken kwagh u nengen ishe nahan. Maa a za a zua a ityough i hwange u tile jighilaa la, a za hemen, a er iyav i vesen kpishi. Na un iyav i vesen kpishi, er iyav i Ter u Krisimisi nahan. Maa a gema a za shin i hwange la, a er hwange u kiriki u a gem.

Ka nahan. Ishangekwagh D i vesen kpishi, i doon.

Ishangekwagh i vesen E

Man ishangekwagh i vesen E ngi ne. Ngi er nomba 3 nahan, kpa er u nenge un ken kwagh u nengen ishe nahan. Ijiir i sha i lu kiriki a hemba i shin kpeghee. Nahan shi: ityough kiriki, iyol vesen. Atô na ngu sha kor u i sende akondo sha mi.

1. Nahan ka kwagh u taver ga. Se gema un ken atô, se za se zua a kor u i sende akondo sha mi, maa se er ugen kpaa.

Nahan ngi er c môm, maa shin i c la c ugen, man a gema ken ihura i kiriki kpeghee hen shin.

Ishangekwagh i vesen F

Ishangekwagh F ka i lu er ishangekwagh F i i gema ijime nahan, kpa ka er se ngeren un ken ngeren sha uwegh ne je la.

1. Nahan se za sha kor u i sende akondo sha mi, se er kwagh u kiriki u a gem gem, m hen wer ka er hwange u kiriki u a gem gem u a lu sha ape u ka u kpan asangeakaa sha kompiuta wou la nahan. U fa, hwange u kiriki u a gem gem ngu sha ape u ka u kpan asangeakaa sha kompiuta la: er môm. Maa u va shin a hwange u a gem gem kpeghee, maa hen shin u er er ishangekwagh j nahan, u gema un ken ihura i kiriki i doon,
2. maa se kpela hwange u tondo un sha kor u i sende akondo sha mi.

Ishangekwagh i vesen G

Doo, ishangekwagh G ngi ne. Man shi, se fa kwagh ne. Ka ishangekwagh c i vesen kpishi, kpa ityough i c la i sende hemen kpeghee hen sha.

1. Nahan se er ishangekwagh c ne i vesen, maa shin i c la i gema i za i zua a kor u i sende akondo sha mi.
2. Maa se kende kon u ngeren wase, se kpela hwange u tondo un,
3. maa se gba u kenden kon u ngeren wase shi. Maa se er ishangekwagh j shin i c la.

Nahan ishangekwagh yase i vesen G ngi la.

Ishangekwagh i vesen H

Ishangekwagh H: se gba u eren akpelan atar.

1. Hiihii yô, se hii sha kor u i sende akondo sha mi, se er ikpelan i kiriki i fese i zaan sha, maa se va shin jighilaa, maa se gema ken atô kpeghee, se ver ishe ijime.
2. Maa se kende kon u ngeren wase, se za hemen kpeghee, se za sha a hemba ikpelan i hiihii la. Se gema, se va shin jighilaa, maa se er ikpelan i kiriki i fese i yem ken gbenda ugen.
3. Maa se kende kon u ngeren wase, se er kwagh u kiriki u a lu er gbough nahan, u a lu sha kor u i sende akondo sha mi, man a kôr akpelan ahar la imôngo.

Nahan ishangekwagh yase i vesen H ngi la.

Ishangekwagh i vesen I

Ishangekwagh I ka kwagh u taver ga.

1. Se er hwange u kiriki u a gem gem, sha, ica a kor u i sende akondo sha mi kpeghee,
2. se va shin jighilaa,
3. maa se er hwange u kiriki u a gem gem hen shin.

Nahan ishangekwagh i vesen I ngi la.

Ishangekwagh i vesen J

Se er ishangekwagh J sha akpelan ahar.

1. Hwange u kiriki u a gem gem ngu hen sha.
2. Se hii, er u fe nahan, sha, ica a kor u i sende akondo sha mi kpishi. Se va shin jighilaa, maa se na un hwange u a gem u doon hen shin.

Nahan ishangekwagh yase i vesen J ngi la.

Ishangekwagh i vesen K

Se er ishangekwagh K sha akpelan ahar.

1. Hiihii yô, se er ikpelan i kiriki i fese, maa se va shin jighilaa, maa se er hwange u kiriki u gbilin hen shin i hwange u jighilaa la, aluer u soo.
2. Maa se kende kon u ngeren wase, man ka er ua er ishangekwagh i vesen R nahan, kpa ua er R ga. Nahan u er kwagh u kiriki u a gem, maa u va shin jighilaa, u zua a hwange hen kor u i sende akondo sha mi, maa u er hwange u a gem doo doo er ishangekwagh S nahan, u zaan hemen.

Ishangekwagh i vesen L

Ishangekwagh L yô, u fa un sha ikav i pôun, i i lu ikav i inyaregh i Britain yô.

1. Man ishangekwagh ne yô, se hii a hwange u a gem sha kor u i sende akondo sha mi, maa a va shin jighilaa, maa a hide ijime kpeghee, maa a gema, a gba shin hen shighe u a lu gemen la. Man a gba shin a hemba ape ishangekwagh a i bee shin yô, maa a gema a hide sha iyol na, a er ihura i kiriki.

Nahan ishangekwagh L ngi la, ishangekwagh i vesen L.

Ishangekwagh i vesen M

Doo, ishangekwagh M ngi ne, man ka ishangekwagh i msaanyol kpishi.

1. Nahan se hii hen ape ishangekwagh a i bee shin yô, se er ikpelan i kiriki i a gem, maa se za sha jighilaa, kpa vough vough ga, maa se va shin a hwange u a gem kpeghee, se hide se za sha jighilaa shi, maa se va shin a hwange u a gem kpeghee, er gbough u kiriki nahan, maa se er ikpelan i kiriki i a gem hen shin.

Nahan ishangekwagh yase i vesen M ngi la, i i lu er W i i gema ityough na shin nahan, kpa ka W ga. Ka M je.

Ishangekwagh i vesen N

Ishangekwagh N ka i hii hen ape ishangekwagh i kiriki a i bee shin yô.

1. Kwagh u kiriki u a gem, maa se za sha, maa se va shin jighilaa sha ngurumun, maa se za sha, se ngurum hemen kpeghee, maa se er ihura i kiriki i doon hen sha.

Ishangekwagh i vesen O

Nahan, ishangekwagh i vesen O ngi ne. Ka kpighikiki u vesen u a yav vaanaa kpeghee, man u ngeren un taver kpishi.

1. Ka kpighikiki u vesen tsô. Man ken sha na yô, a gema a nyôr ker kpeghee.

U fatyô u eren un kpighikiki vough, shin u eren un vaanaa kpeghee. U gba u karen kpishi ve u fatyô u ngeren ishangekwagh i vesen O i doon yô, gadia ka ishangekwagh i vesen kpishi. Man kwagh u u gba u fan sha mi cii je la.

Ishangekwagh i vesen P

I nger ishangekwagh i vesen P sha akpelan ahar.

1. Ikpelan i hiihii yô, ka ikpelan i zaan shin. Nahan se hii sha, kpeghee sha kor u i sende akondo sha mi, er u soo u ishangekwagh i vesen P you ia lu vesen yô, maa se va shin, man hen shin yô, se er ngahar ne u kiriki, kwagh u kiriki u a gem gem ne.
2. Maa u kende kon u ngeren wou, maa se hii ijime i ishangekwagh P, se gema se kende sha, se zua a hwange la ken sha na, maa se er kwagh u a lu er ishangekwagh D yô, u a lu a iyav i vesen i doon, er Ter u Krisimisi shi yô.

Ishangekwagh i vesen Q

I nger ishangekwagh i vesen Q sha akpelan ahar.

1. Se hii ken sha, vough er se er sha ishangekwagh O yô, maa se er kpighikiki u a yav vaanaa ne, kpighikiki u vesen u doon.
2. Maa se kende kon u ngeren wase, se er kwagh u a lu er ishangekwagh s i i yav vaanaa yô, a pir ken atô u ishangekwagh Q, a tondo hwange la, a va shin.

Ka nahan je. Ishangekwagh ne taver u ngeren ga, shi i doo u nengen kpishi.

Ishangekwagh i vesen R

I er ishangekwagh i vesen R sha akaa ahar.

1. Hiihii yô, se er hwange u tile jighilaa: nahan ikpelan i kiriki i fese, maa se va shin jighilaa, maa se gema ijime. Ihura i a gema ijime la ngi vough hen ape ishangekwagh i kiriki a i bee shin yô.
2. Maa se kende kon u ngeren wase, se hii ijime i hwange la, se gema, se na un ityough, se zua a hwange u tile jighilaa la sha kor u i sende akondo sha mi. Maa se na un ngahar na u a za hemen, kwagh u a lu er ishangekwagh s yô, u a va shin, a za shin a hemba ape ishangekwagh a i bee shin yô, man ken mkur na yô, a gema doo doo.

Ishangekwagh i vesen S

Ishangekwagh i vesen S ka ishangekwagh i kiriki s tsô, kpa i hemba vesen kpishi.

1. Nahan se er ikpelan i kiriki i fese i zaan shin, maa se er ishangekwagh s. Iyav i shin la hemba i sha la vesen, maa se gema.
2. Maa u er nahan: gadia ishangekwagh i vesen S i i nger sha hwange môm tsô, i i lu vesen nahan yô, ngi er i ngu a agee ga, nahan se kende kon u ngeren wase, se kpela hwange ugen ken atô u ishangekwagh S la, nahan ken atô na una lu ahwange ahar, vough er m er ken ikav ne yô.

Ishangekwagh i vesen T

Ishangekwagh i vesen T ngi vough er ishangekwagh i vesen T i u nengen ken takerada yô.

1. Nahan se er kwagh u a lu er gbough yô. Se za vaanaa, jighilaa u yav vaanaa, maa se gema sha gbem kpeghee.
2. Maa se kpela hwange jighilaa shin,
3. maa se kpela hwange u tondo un hen shin.

Ishangekwagh i vesen T yase ngi ne.

Ishangekwagh i vesen U

Ishangekwagh i vesen U ngi vough er ishangekwagh i kiriki u yô, kpa i vesen kpishi.

1. Hwange ngu nyôron ker ken sha na, maa se gema un kpeghee se hide sha gbem, maa hwange ugen due a yem ken sha na.

Nahan ken sha na yô, ahwange a gema a nyôr ker kpeghee. Kpa ken akaa agen cii yô, ngi er ishangekwagh i kiriki u yô tsô, kpa ngi vesen kpishi.

Ishangekwagh i vesen V

Ishangekwagh i vesen V ngi er ishangekwagh i kiriki v yô, kpa i vesen kpishi, shi i hemba doon kpeghee.

1. Nahan se er ikpelan i kiriki i fese. Se va shin, kpa jighilaa vough ga: na un hwange u a gem kpeghee. Maa se za shin zan zan hen ape ishangekwagh a i bee shin yô. Maa se gema sha gbem doo doo, se gema ihura.

Ka ishangekwagh i doon kpishi u ngeren.

Ishangekwagh i vesen W

Nahan, ishangekwagh i vesen W yase ngi ne.

1. Se hii sha, ica a kor u i sende akondo sha mi kpishi, a ihura i kiriki. Se va shin jighilaa, maa se kende sha a ihura i kiriki, vough er se er sha ishangekwagh i vesen V yô.
2. Maa se tondo hwange la: se kende kon u ngeren wase, se hii shi. Se va shin a hwange u a gem kpeghee, se za shin vough er ugen la yô. Maa se gema sha gbem se yem, vough er se er sha ishangekwagh i vesen V ken ishangekwagh i se nger hegen la yô.

Ishangekwagh i vesen W yase ngi ne.

Ishangekwagh i vesen X

Ishangekwagh i vesen X. Ngi er gbough u a yav vaanaa yô, gbough u ahar: gbough u a lu a atuu a a gem ahar, môm hen hanma mkur.

1. Se hii a hwange u a gem la hiihii. Nahan se er ityough i gbough la, se va shin, maa se na un ityough i kiriki hen mkur ugen kpaa.
2. Maa se tondo: se kende kon u ngeren wase, se er gbough ugen u atuu ahar, u a ngurum ken gbenda ugen.

Ahwange a gbough ne ahar la a lu jighilaa vough ga. A gem kpeghee doo doo. Nahan ishangekwagh i vesen X ka ishangekwagh i doon kpishi.

Ishangekwagh i vesen Y

I er ishangekwagh i vesen Y sha ishangekwagh J i i lu kposo, i i ngurum.

1. Nahan se hii sha kor u i sende akondo sha mi, se za vaanaa sha uwegh ku yanegh, maa se er ishangekwagh J yase. Kpa ishangekwagh J yase la a za shin jighilaa ga, a ngurum kpeghee; na un ihura i doon hen shin.
2. Maa se kende kon u ngeren wase, se er hwange u a gem u a va ker, a zua a ishangekwagh J la sha kor u i sende akondo sha mi.

Nahan ishangekwagh i vesen Y yase ngi ne.

Ishangekwagh i vesen Z

Hegen yô, ishangekwagh i vesen Z ngi ne, Z-E-E shin Z-E-D, er u yer un yô. Ishangekwagh ne ngi a kwagh u a lu kposo. I nger un vough er u hen ken ishima you yô ga.

1. Nahan se hii sha, kpeghee sha hwange la. Se er hwange u a gem kpeghee, u a yem vaanaa hii sha uwegh ku imesegh zan zan sha uwegh ku yanegh, maa se va shin jighilaa zan zan se zua a kor u i sende akondo sha mi. Maa se na un tsa ne, kpa tsa la ngurum a za shin, a ihura.

Ikav &

Ikav ne i se nger ken masetyô ne ka ishangekwagh môm ga, ka asangeakaa ahar. Ka ishangekwagh E man ishangekwagh T. Shi asangeakaa E man T la a nger ishemberkwagh et, u a lu ishemberkwagh u zwa Latin u inja na i lu and (man) yô; zwa Latin yô, ka zwa u Mbaromanu mba ayange a tsuaa yange ve lu ôron yô. Nahan ior yange ve er kwagh u ngu a iti na: ve kôr asangeakaa ahar imôngo, ve gba ikav môm. U kôr asangeakaa ahar la imôngo, ishangekwagh E man ishangekwagh T, man u fatyô u nengen a ve ken ikav la. Ityough i ishangekwagh T la ka ikpelan i sha uhar, man ishangekwagh E la ka ishangekwagh E tsô.

Nahan u nger ikav ne nena?

1. U er ishangekwagh i vesen E i vesen kpishi, er se er sha mi hiihii yô, maa u gema u va a mi zan zan ikyua a kor u i sende akondo sha mi.
2. Kende kon u ngeren wou, maa u er hwange u a gem gem u a yem vaanaa, u a lu ityough i ishangekwagh i vesen T yô.

Nahan ka ikav & ne, i se yer ampersand ken zwa Buter yô, shin ishemberkwagh u zwa Latin et, u inja na i lu and (man) yô.