Abecedaria Press · Ku Tsala hi ku Hlanganisa
Dyondzo 7
Kahle, endzhaku ka sweswo, hi ta endla letere j. Sweswi, xikombiso lexi nga emahlweni ka wena xi huma eka xivumbeko xa maletere, a hi matsalelo ya voko. Hikwalaho ndzi ta vula swilo swi nyana hi xona leswaku xi antswa, hikuva xi nga antswa ku tlula leswi xi nga xiswona.
Hikwalaho hi sungula hi ndlela leyi fanaka ni leyi hi sunguleke ha yona eku sunguleni-sunguleni. Hi gonya hi ku olova hi xika hi matimba, ku fana ni leswi hi endleke swona hi nga si dyondza letere i. Kambe hi ya emahlweni hi xika. Naswona u nga xika ku ya ekule. U nga xika ku tlula layini yin'we ntsena. Entiyisweni, u fanele ku xika ku tlula layini yin'we. Loko swi nga ri tano, letere leri a ri languteki kahle. U ta kota ku tivonela hi wexe leswaku ri saseka ku fikela kwihi. Kambe loko ri komile ngopfu, ri languteka ri tsemekile naswona a ri tsakisi, ku fana ni le ka xikombiso lexi. Ri fanele ku xika ku ya ehansi swinene.
Hikwalaho hi gonya hi ku olova, hi xika, ku fana ni xikepe lexi fambaka ehansi ka mati loko xi nghena ehansi ka lwandle. Sweswi tsundzuka, ku koka u ya ehansi ku ya ehansi ku fana ni xikepe lexi fambaka ehansi ka mati, naswona hakanyingi vanhu va ku komisa ngopfu. Swa antswa ku ku lehisa.
Kutani hi endla layini leyi korhamaka, hi tlhandluka. Sweswi, engele ya layini leyi korhamaka eka xikombiso, yona yi hoxile: a yi yimanga ehenhla swi ringanela. Yi fanele ku va ni engele leyi fanaka ni ya ku koka u ya ehenhla ka letere i. Hikuva leswi hi nga ta swi endla hi leswaku hi ta tsala letere j, kutani hi ta koka letere i hi ku kongoma endzhaku ka rona. Naswona u ta vona leswaku engele ya ku koka u ya ehenhla ka letere j yi fanele ku fana ni engele leyi sungulaka letere j, loko u twisisa leswi ndzi swi vulaka. Tiengele hinkwato ti fanele ku fambisana.
Hikwalaho ringeta ku tsala layini ya maletere ya j. Ma lehise hilaha u lavaka hakona, kambe ma hlayise ma ri ni ku leha loku fanaka.
Minkarhi yin'wana loko u tsala hi ku hlanganisa, u fanele ku cinca ku leha ka swilo, hikuva maletere ma nghena ehansi ma funengeta maletere lama nga ehansi. Kambe loko vanhu a va tsala hi ku hlanganisa, a va nga karhateki ngopfu hi sweswo, naswona a va eneriseka hi maletere lama yaka ehansi ka layini ma nghena eka layini ya maletere leyi u yi tsalaka ehansi, naswona a va kota ku swi hlaya kahle. Hikwalaho u nga vileli hi sweswo. Hinkwaswo swi ta hlayeka kahle, hambiloko sweswo swi humelela.

Hi lexi xikombiso xa leswi a ndzi vulavula hi swona, xi huma eka Sir Christopher Wren, loyi a kunguhateke St Paul's Cathedral eLondon. Naswona hilaha u swi vonaka hakona, ku koka u ya ehansi ka maletere man'wana ya yena ku lehile swinene. Naswona xiya leswaku mpfhuka exikarhi ka tilayini wukulu. Wu kwalomu ka ku va mpfhuka lowu andzisiweke kambirhi exikarhi ka tilayini. Naswona sweswo, hakunene, swi endla leswaku papila leri ri hlayeka hi ku olova swinene.
Naswona vanhu a va tsala ephepheni leri nga riki na tilayini, naswona minkarhi yin'wana a va veka phepha leri nga ni tilayini ehansi ka rona, leswaku tilayini ti voniwa kutsongo ku hundza ephepheni, kumbe a va tsala ntsena handle ka tilayini, hikuva endzhaku ka ku titoloveta ngopfu a wu ha ti lavi, ngopfu-ngopfu eka ku tsala hi ku hlanganisa. Ku tsala hi ku hlanganisa hakanyingi swi ku pfuna ku hlayisa swilo eka layini, hikuva maletere hinkwawo ma hlanganisiwile.
Hikwalaho hilaha u swi vonaka hakona, ku koka ka wena u ya ehansi ku nga leha swinene; ku nga ri ku leha ku tlula mpimo. Ndzi vula leswaku, laha ku lehile swinene, kambe ku nga vi loku komeke ngopfu. Xivangelo xa leswi ku komeke eka xikombiso lexi hi nga na xona laha hi leswaku lexi i xivumbeko xa maletere lexi endliweke hi khompyuta ku gandla buku. Naswona ku gandla buku a swi tirhi loko maletere ma ya ehansi ma tsemakanya layini ma nghena eka layini leyi nga ehansi. A swi koteki ku endla sweswo loko u gandla. Kambe loko u tsala hi voko, kunene, swa koteka.

Ku Tsala hi ku Hlanganisa — Xiphemu xo Sungula: Maletere Lamatsongo · Evan Millner · Published by Abecedaria Press