Abecedaria Press · Ku Tsala hi ku Hlanganisa
Dyondzo 9
Letere leri landzelaka leri hi nga ta ri tsala i letere y. Laha u ta vona kahle-kahle leswaku hikwalaho ka yini hi veka mathonsi eka maletere ya i ni ya j: hikuva loko u nga veka mathonsi ehenhla ka letere y, ri ta hatla ri hundzuka ij. I masalamusi ntsena.
Hikwalaho swi endliwa hi ndlela leyi. Gonya hi ku olova, xika hi matimba, kutani loko u fika ehansi u koka kutsongo hi ku hatlisa u suka, u ya emahlweni u gonya hi ku lulama, kutani u xika hi ku lulama u endla letere j. Kutani u korhamisa, ivi u koka kutsongo hi ku hatlisa hi layini yo lulama, u lunghekela letere leri landzelaka.
Letere j leri gandliweke leri nga eka letere y leri nga laha ri ni layini leyi korhama-korhamaka laha ri gonyaka hi ku olova. Yi fanele ku lulama. Naswona, hilaha ndzi vuleke hakona, letere j ri fanele ku leha ku tlula leri hi nga na rona laha. Hikwalaho ri lehise, hikuva ri saseka swinene loko ri lehile. Tihlo ra wena ri ta ku byela loko ku leha ka rona ku ri loku u ku vonaka ku saseka. Loko ri lehe ngopfu, ri nga ha hlekisa nyana, kambe u nga ha ri tsakela. Kambe loko ri komile ngopfu a ri sasekanga.
Hikwalaho hi tsala letere y. Tsala ntila wa maletere ya y, u endla tano ku kondza phepha hinkwaro ri tala, ku fikela loko u kota ku ma tsala kahle. Tiyisisa leswaku swiphemu swa le henhla swa maletere ya y swi leha hi ku ringana. Hikwalaho letere ro sungula na ra vumbirhi: swiphemu leswi swimbirhi swa le henhla swi fanele ku leha hi ku fana.
Ku na mukhuva wa leswaku, loko u ri karhi u tsala, leswi u swi tsalaka endzhaku swi komile ku tlula leswi u sunguleke ha swona. Leswi swi humelela eka vanhu vo tala lava dyondzaka ku tsala. Ndzi dyondzise vadyondzi vo tala swinene ku tsala, naswona ndzi vonile leswaku leswi swi humelela nkarhi na nkarhi. Hikwalaho ndza ku lemukisa sweswi, leswaku u ta tivonela.

Eka xikombiso lexi xa papila ra khale, u nga vona maletere manharhu ya y, naswona u nga vona leswaku ma lehile ku tlula maletere ya y lama nga eka xikombiso lexi hi nga na xona emahlweni ka hina. U nga tlhela u vona leswaku rin'wana ra wona, leri nga ehenhla exineneni, ri xikile swinene, ri nghena eka layini ya matsalelo leyi nga ehansi. Sweswo swi lulamile kahle. Naswona lexi i xikombiso lexinene xa letere y, ngopfu-ngopfu ro sungula leri nga ehenhla. Ri ni xivumbeko lexi sasekeke. Hikwalaho xi langute, u ta vona ndlela leyi matsalelo ya muxaka lowu ma tirhaka ha yona.

Ku Tsala hi ku Hlanganisa — Xiphemu xo Sungula: Maletere Lamatsongo · Evan Millner · Published by Abecedaria Press