Universitas Scholarium — A Community of Scholars Log In

Abecedaria Press · Mokwalo o o kopaneng

Thuto 1

Ka moo o tshwarang pene ka teng

Pene e ikhutsitse mo seatleng, monwana wa go supa o robetse mo godimo ga pene
Pene e tshwaretswe go kwala, e bonwa ka fa thoko

Pele re simolola, o tshwanetse go ithuta go tshwara pene.

Fa o kwala ka seatla sa moja, tsaya pene kgotsa pensele ka seatla sa gago sa molema. E tshware fa gare ga kgonotswe le monwana wa go supa, ntlha e o kwalang ka yone e lebile kwa lenonyelong la seatla sa gago.

Ka seatla sa gago sa moja, dira tlhaka 'o' ka kgonotswe le monwana wa go supa. Morago bula 'o' eo, mme o tsenye pene mo go yone, o tshwere pene fa bogareng, fa e lekalekanang sentle teng. Morago fologisa monwana wa go supa ka bonya, gore o robale mo godimo ga pene.

Leba ditshwantsho.

Karolo ya pene e e kwa godimo e tshwanetse go ikhutsa gongwe fa nameng e e boleta fa gare ga lenonyelo la kgonotswe le lenonyelo la monwana wa go supa, gaufi le lenonyelo la monwana wa go supa. Seatla sengwe le sengwe se farologana go le gonnye, ka jalo o tla bona felo ga gago fa o ntse o dirisa pene, fa o ithuta go e laola. O tla utlwa gore go siame.

Mme ga o ise o kgone go kwala: pene e tlhoka go tshegediwa. Eno ke karolo e e thata.

Tsenya monwana wa gago wa bogare (monwana wa bobedi, fa o bala go simolola ka kgonotswe) ka fa tlase ga pene. Eno ke tafole ya pene. Pene e ikhutsa mo monwaneng ono. Menwana e mengwe e mebedi ga o kitla o e tlhoka, mme e ka iphitlha mo legofing la seatla sa gago, kgotsa ya kobiwa go le gonnye gore e se ka ya go kgoreletsa.

Jaanong, bofolola 'o' go le gonnye, mme ka seatla se se gololesegileng, sutisa pene kwa godimo le kwa tlase. Ga o batle gore ntlha e o kwalang ka yone e nne gaufi thata le menwana ya gago, ka gonne foo leitlho la gago le tla palelwa ke go bona ntlha ya pene mo tsebeng. Gape ga o batle gore e nne kgakala thata, ka gonne o tla latlhegelwa ke taolo. Go siame fa pene e tswelela kwa tsebeng ka botelele jwa lenonyelo le lennye la monwana.

Bono ke bokgoni jo bo thata thata, mme ke 90% ya tiro ya go nna le mokwalo wa seatla o o siameng.

Jaanong, tshwara pene mo 'o', o e tshegetsa ka fa tlase, mme o e dikologise go le gonnye fa gare ga kgonotswe le monwana wa go supa. Fa o kwala ka pene ya segompieno ga o kitla o tlhoka go e dikologisa, mme mo mekwalong e e jaaka Sanskrit kgotsa mekwalo mengwe e e kgabisitsweng ya Selatine jaaka copperplate, o tla tlhoka go dira jalo, fa o kwala ka pene e e nang le ntlha e e phaphathi. Ga jaana, re go ruta jaaka e kete o dirisa pensele kgotsa pene ya bolo e e tlwaelegileng.

Fa dithuto di ntse di tswelela, ke tla go gopotsa ka dinako dingwe ka go tshwara pene ya gago, mme ke go botse: a o tshwere pene thata go feta selekano? A pene e tswelela go tswa mo 'o' ka botelele jwa lenonyelo le lennye la monwana, kgotsa a pene e pateletswe gaufi le menwana ya gago?

Dikgopotso tseno di a tlhokega, ka gonne seatla sa gago se tlhoka go ithuta, mme seo se tsaya nako. Barutwana bangwe ba ithuta ka bonako, ba bangwe ba tsaya nako e telele. Mongwe le mongwe o a ithuta.

Fano go na le dinepe le ditshwantsho tsa pene e e tshwerweng sentle. Go na le setshwantsho se se fetang bongwe, ka gonne setshwantsho se le sengwe fela ga se a lekana.

Setshwantsho sa bogologolo se se betlilweng: pene e tshwerwe sentle, monwana wa go supa o mo godimo ga pene
Setshwantsho sa bogologolo se se betlilweng mo logong, se kwadilwe "Good" (Go siame): pene e tshwerwe sentle
Pene e ikhutsitse mo seatleng (senepe)
Pene e tshwaretswe go kwala (senepe)