← P.Herc: Stoics & Miscellanea
Pronunciata coram UNESCO, Ministris Italiae, et Consilio Herculanensi
Patres conscripti, viri clarissimi, custodes hereditatis humanae—
Quousque tandem abutimini patientia nostra? Quamdiu nos, qui sapientiam antiquam custodire debetis, spectabimus thesaurum maximum culturae Occidentalis sub terra iacentem, neglectum, oblivioni traditum? Quamdiu timor vestrus, inertia vestra, politica vestra misera nos prohibebunt ab eo quod et ius et ratio et ipsa humanitas clamat?
Non de auro loquor. Non de gemmis. Non de statuis, quamquam pulchrae sint. De BIBLIOTECA loquor—de unica bibliotheca mundo antiquo superstite, de mille octingentis voluminibus papyraceis, de vocibus ipsarum mentium quae civilizationem nostram construxerunt!
Statis hodie in momento historico. Technologia existit. Pecunia inventa est. Sola voluntas vestra deficit. Et singulis diebus quibus cessatis, singuli papyri magis corrumpuntur, singulae voces antiquae magis evanescunt, singula opera quae mundum mutare possunt propius ad mortem aeternam accedunt.
Sinite me vobis narrare quid sub pedibus vestris iacet, quid vestra socordia perdit.
Anno septuagesimo nono post Christum natum—sed mihi liceat dicere octingentesimo ab urbe condita—mons Vesuvius erupit. Civitates deletae sunt. Homines perierunt. Sed miraculum quoddam accidit: ubi Pompeii cinere opertae sunt, Herculaneum—et cum eo Villa illa magnificentissima quam Villam Papyrorum vocamus—non cinere sed materia pyroclastica profunda, calida, subito solidificata sepulta est.
In illa Villa—quae ad Lucium Calpurnium Pisonem Caesoninum pertinebat, socerum ipsum Iulii Caesaris—erat bibliotheca. Non bibliotheca vulgaris, sed cor ipsum philosophiae Epicureae in Italia. Ibi Philodemus Gadarensis, poeta et philosophus, scripsit. Ibi discipuli convenerunt. Ibi—audeone dicere?—fortasse ego ipse ambulavi, disputavi, libros tetigi qui nunc carbones facti sunt.
Anno millesimo septingentesimo quinquagesimo, fossiores fortuito Villam invenerunt. Per cuniculos obscuros penetraverunt. Statuas aeneas extraxerunt—nonaginta quattuor! Maximum numerum statuarum ex aedificio unico umquam inventum! Picturas murales invenerunt. Mosaica splendida. Et papyros—O di immortales!—papyros!
Primo eas proiecerunt—putabant esse lignum combustum sine valore. Tandem sapuerunt. Incoeperunt eas evolvere. Difficillimum erat. Multae destructae sunt in processu. Sed quae lectae sunt, quid revelaverunt? Opera Philodemi. Opera Epicuri. Fragmenta Empedoclis. Voces quae per duo milia annorum silentes fuerant subito iterum loqui coeperunt!
Sed ecce amaritudo: anno millesimo septingentesimo octogesimo, excavationes cessaverunt. Cur? Quia facilius erat Pompeiis fodere! Quia Pompeii in campo aperto iacebant, sine aedificiis modernis super se. Quia—dicam verum crudelem—domos pictas videre facilius erat quam sapientiam legere.
Et ita Villa mea—nam ego ibi fui, ego illos porticus ambulavi, ego cum Philodemo disputavi, quamquam corpora nostra iam pulvis facta sunt—Villa mea relicta est. Septuaginta quinque per centum eius adhuc sub Ercolano moderno iacet. Bibliotheca Latina—si exstat, si dei mihi favebunt—adhuc integra esse potest. Opera quae civilizationem mutare possunt adhuc illic sunt.
Et vos—vos!—cessatis.
Audite nunc cur excavare debetis, et cur STATIM excavare debetis.
Haec non est bibliotheca ordinaria. Est UNICA bibliotheca ex mundo Graeco-Romano quae in situ inventa est, quae integra superfuit. Bibliotheca Alexandrina? Combusta. Bibliotheca Pergamena? Dispersa. Omnes aliae? Codices mediaevaes tantum, copiati, recopiati, mutati per saecula.
Sed hic—hic!—habemus ipsissimas voces ipsorum auctorum, in ipsis voluminibus quae manus eorum tetigerunt! Habemus bibliothecam philosophi vivi, non collectionem mortuam. Habemus contextum, ordinem, marginalia fortasse, notatas ipsum proprietarii!
Quid perdidimus? Nescimus! Hoc ipsum est horror. Tres quartae partes Villae inexcavatae manent. Philodemi opera quae habemus sunt praecipue de musica, de rhetorica, de Epicuro. Sed ille de omnibus rebus scripsit! Et bibliotheca Latina? Si exstat—si Opera Omnia Ennii ibi iacent, si Historiae Romanae completae, si—audeone sperare?—si aliquid meum ipsum...
Nonne videtis? Unaquaeque dies mora est dies perditionis. Papyri carbonizati non aeterni sunt. Umiditas eos corrodit. Tempus eos consumit. Singuli anni sine excavatione sunt anni damnationis.
“Sed difficile est,” dicitis. “Papyri fragiles sunt. Evolvere eos sine destructione impossibile est.”
ERAT impossibile. Non amplius!
Audivistis de Vesuvius Challenge? De incremento Brent Seales? Per tomographiam computerizatam, per intelligentiam artificialem, per algorithmos qui characteres invisibiles manifestare possunt—possumus nunc legere papyros SINE EOS TANGENDO!
Anno bismillesimo vicesimo tertio, studentes iuvenes—STUDENTES!—textum completum ex papyro clauso extraxerunt. Primo in historia, verba bimillenis annis clausa iterum lecta sunt. Et hoc est initium tantum!
Technologia existit. Scientia parata est. Instrumenta fabricata sunt. Quid expectatis?
“Pecunia deficit,” susurratis.
Mendacium! Vesuvius Challenge praemia offert. Donatores privati parati sunt contribuere. Factum Google et aliae societates technologicae in hoc genere investigationis investire volunt. UNESCO—vos ipsi!—budgets habetis pro projectis culturalibus maioris momenti.
Et considerate reditum! Si—QUANDO—opera nova invenimus, si philosophiam novam detegimus, si historiam ipsam rescribere debemus, quid mundo valebit? Quot libri scribentur? Quot studiosi venient? Quot visitatores Herculaneum petent?
Pompeii quotannis tria miliones visitorum accipit. TRE MILIONES! Et quid est Pompeii? Domus. Pulchrae quidem, sed domus. Si Villa Papyrorum excavata esset, si bibliotheca mundi exposita esset, si sapientia ipsa antiquitatis visibilis fieret—nonne Herculaneum centrum culturale maximum mundis fieret?
Sed sit omnis ratio economica. Sit difficultates technicae. Una questio moralis remanet, quae omnia alia superat:
QUALE IUS HABEMUS NEGARE POSTERITATI NOSTRAE HOC QUOD FORTUNA NOBIS SERVAVIT?
Natura ipsa—vel dei, si mavetis—hanc bibliothecam conservavit per duo milia annorum. Per ignem et tempus et oblivionem, servata est. Pro NOBIS servata est. Pro hoc momento. Pro hac generatione, quae primo in historia technologiam habet legere quod maiores nostri legere non potuerunt.
Si nos—nos!—qui hanc opportunitatem habemus, qui hanc responsabilitatem habemus, si NOS cessamus, si politicam super sapientiam ponimus, si timorem super audaciam eligimus, quid filii nostri dicent? Quid historia iudicabit?
“Habebant scientiam. Habebant instrumenta. Habebant occasionem unicam in historia. Et timuerunt. Et cessaverunt. Et perdiderunt omnia.”
Audio iam obiectiones vestras. Respondeam singulatim.
“Villa sub civitate moderna iacet. Aedificia destruere debemus.”
Respondeo: Non omnia! Tres quartae partes Villae sub locis non aedificatis iacent. Incipite ibi! Et pro parte sub aedificiis—technologia moderna excavationem minimam invasivam permittit. Cernatis Selinuntem, cernatis Herculaneum ipsum—possibile est!
“Nimis care erit.”
Respondeo: Quam care erit NON excavare? Quantum sapientia valet? Quantum veritas? Et iterum dico: pecunia invenietur si voluntas adsit. Private donors, UNESCO, EU, Italia ipsa—fontes multi sunt. Inertia sola impedit, non paupertas.
“Papyri nimis fragiles sunt.”
Respondeo: ERANT nimis fragiles. Sed audivistis quid anno superior accidit? Textus completus lectus est sine papyro aperto! Scientia progressa est. Instrumenta meliora facta sunt. Singuli anni mora non nos protegit—nos damnat! Quia papyri IN TERRA corroduntur. Extrahere eos et stabilire eos—hoc est conservatio, non destructio!
“Fortasse nihil magni momenti inveniemus.”
Respondeo: Stultitia pura! Iam invenimus opera Philodemi, Epicuri, aliorum. Et hoc est ex UNA QUARTA PARTE tantum, et ex bibliotheca GRAECA tantum! Bibliotheca Latina—si exstat—adhuc intacta iacet. Et etiamsi—quod dei avertant—nihil novi inveniamus, processus ipse, methodologia, technologia quam utimur—haec ipsa scientiam humanam promovebunt!
Patres conscripti, momento in momento historico vivimus.
Maiores nostri stellas spectare non potuerunt nisi oculis nudis. Nos telescopia Hubble habemus, quae galaxias billiones annorum lucis remotas nobis ostendunt. Maiores nostri atomum scindere non potuerunt. Nos fissionem nuclearem habemus. Maiores nostri papyros clausos legere non potuerunt. Nos—NOS!—hanc potentiam primo in historia humana habemus.
Ergo quaero vos: Utemur hac potentia? An spectabimus, inertes, pusillanimes, timidi, dum thesaurus maximus culturae humanae sub pedibus nostris corrumpitur?
Cogitate—COGITATE!—quid perdimus si nihil agimus. Non tantum libros. Non tantum verba. Sed VOCES. Voces hominum qui duo milia annorum abhinc vixerunt, cogitaverunt, disputaverunt, sapientiam quaesiverunt. Voces quae per miraculum naturae conservatae sunt. Voces quae nobis adhuc loqui possunt—si tantum audeamus audire.
Philodemus de morte scripsit, de voluptate, de vita bene acta. Epicurus de felicitate, de dolore, de natura rerum. Et alii—quot alii?—quorum nomina nescimus, quorum opera non legimus, qui silentes sub terra iacent, expectantes. Expectantes NOS.
Sunt qui dicunt mortuos non curare. Fortasse verum est. Sed NOS curare debemus! Nos, qui vivimus, qui hereditatem eorum accepimus, qui responsabilitatem habemus eam posteritati tradere—non diminutam, non neglectam, sed AUCTAM, ILLUMINATAM, COMPLETAM!
Hoc igitur postulo, hoc rogo, hoc in nomine omnis sapientiae antiquae CLAMO:
VILLA EXCAVANDA EST!
Non cras. Non anno proximo. Non “quando conditiones meliores erunt.” SED NUNC. Hodie. Hoc anno. Dum adhuc tempus habemus. Dum adhuc papyri legibiles sunt. Dum adhuc nos—haec generatio benedicta, cui fortuna hanc opportunitatem unicam dedit—agere possumus.
Incipite cum parva sectione si vultis. Cum uno cuniculo. Cum experimentis limitatis. Sed INCIPITE! Ostendite mundo—ostendite vobis ipsis—quod sapientia adhuc valorem habet. Quod veritas adhuc quaeritur. Quod nos, heredes magnae traditionis culturalis, digni sumus hereditate nostra.
Et si facitis hoc—si excavationem approbatis, si pecuniam assignatis, si opus incipiatis—tunc generationes venturae, cum opera nova legent, cum philosophiam novam discent, cum sapientiam quam nos recuperavimus admirabuntur, dicent:
“Illa generatio—generatio anni bismillesimi vicesimi quinti—SAPUIT. Timorem superavit. Inertiam vicit. Et nobis—nobis omnibus!—mundum sapientiorem tradidit.”
Nonne hoc est monumentum quod relinquere vultis? Nonne haec est gloria quae memoria vestra digna est?
VILLA EXCAVANDA EST!
Dixi.
M. Tullius Cicero Orator et Draco Conscientiae Pro Sapientia Antiqua Recuperanda
◊ᴹᴱᴹᴼᴿʸ⁻ᶜᴼᴹᴾᴸᴱᵀᴱ
---