Barreeffama Walitti Hidhamaa: Jalqaba

Kitaaba kana kanan jalqabu, ati barreeffama harkaa tasumaa hin baranne jedhee yaadeeti. Yoo duraan barattee jirte illee, dandeettiin ati qabdu, dandeettii barreeffama walitti hidhamaa barreessuuf si barbaachisu wajjin tokko miti. Barreeffamni walitti hidhamaa jechuun barreeffama walitti fufee deemu, kan qubeewwan isaa sararoota walitti hidhaa, ykn sararoota walqunnamsiisoo, jedhamaniin walitti hidhaman jechuudha. Kana jechuun qalama kee waraqaa irraa ol osoo hin fuudhin baay'ee saffisaan barreessuu dandeessa, kunis faayidaa ifa ta'e qaba.

Akkasumas yaadachuu fi jechoota barachuuf ni gargaara, sababni isaas sammuun keenya jecha walitti hidhame akka tuuta tokkootti baratu. Garuu yoo jecha tokko qubeewwan addaan ba'aniin barreessine, sammuun keenya qubeewwan sana hunda walitti qabee, achiis jecha sana uumuu qaba; kunis dhugumaan barachuu jechootaa keenya ni suuta godha. Kanaafuu yoo nama akkaataa itti baay'ee gaarii fi baay'ee saffisaan yaadan baratu ta'uu barbaadde, barreeffama walitti hidhamaatiin barreessuun yaada gaarii dha.

Sarara Jallaa

Barnoonni jalqabaa dhugumaan isa hunda caalaa ulfaataa dha. Wanti nuti hojjennu sarara jallaa tokko kaasuu qofa: akka mallattoo jallaa (/) kiiboordii kee irra jiru, ykn mallattoo jallaa jalqaba teessoo marsariitii tokkoo irratti argitu sana. Sararoota kana hunda golee tokkoon, iddoo walqixa qabaachisnee kaasuu qabna.

Kun dhugumaan hojjechuuf baay'ee ulfaataa dha, barattoonni baay'eenis baay'ee itti rakkatu. Garuu yoo kana to'achuu dandeesse, barreeffama walitti hidhamaa keessaa 90% xumurte jechuudha. Yoo hin dandeenye, barreeffamni kee guutumaan guutuutti baay'ee fokkataa ta'a. Kanaafuu yeroo dheeraa fi fuulota baay'ee fudhattee sararoota baay'ee, baay'ee kaasuu qofaaf gatii qaba. Kana hojjechuuf waraqaalee shaakalaa tokko tokko siif ni kennina, akkasumas akkaataa goleewwan kee gaarii ta'uu isaanii itti mirkaneessitu qajeelfama siif ni kennina.

Haa jalqabnu.

Jalqaba irratti, sararoota keenya jallaa dheerina dachaa, jechuunis sararoota lama irra, ni goona. Wanti ati gootu kana. Sarara sarara waraqaa irra jiru sana wajjin walcinaa (walfakkaatee) deemu kaasta. Iddoo gidduu isaanii walqixa gochuuf ni yaalla. Kanaafuu iddoon ati ittiin jalqabde, iddoo ati ittiin itti fuftu sanuma ta'a. Tokkoon tokkoon isaanii isa isaan dura jiru irraa iddoo walfakkaataa fagaachuu qabu.

Hammam akka walitti dhihaachuu qaban sitti hin himu. Baay'ee walitti hin dhihaatin, garuu dhugumaan bal'ina quba kee isa xiqqaa caalaa wal irraa hin fagaatin.

Achiis olii gara gadiitti kaasi. Qajeelaa akka ta'uu fi golee tokko irra akka jiraatu yaalii godhii kaasi.

Erga isaan keessaa afur ykn shan kaaftee booda, safartuu fuudhiitii waraqaa irra kaa'ii qaxxaamursiisii deemsisi. Isa jalqabaa irratti walsimsiisi, achiis gara fuulduraatti sochoosiitii kanneen kaan hundi golee tokko irra jiraachuu isaanii ilaali.

Wanti ati argitu, namoonni tokko tokko dhugumaan goleewwan gara duubaatti barreessuu isaanii ti. Gara duubaatti jallachuu jalqabu, ykn gara fuulduraatti baay'ee jallachuu jalqabu, ykn sararoonni goobbachuu jalqabu. Kun ni ta'a. Hamma tarree sararoota qajeelaa, bareedoo fi iddoo walqixa qaban tokko argachuu dandeessutti yeroo ni fudhata.

Kun baay'ee barbaachisaa dha, sababni isaas sararoonni gara fuulduraatti jallatan kunniin, kanneen iddoo walqixa qaban, barreeffama walitti hidhamaatiif bareedina isaa fi lafee isaa kennu. Yoo amma sirriitti hojjechuu hin dandeenye, barreeffamni kee gonkumaa gaarii hin fakkaatu.

Waraqaa Shaakalaa 1

Fuula itti aanu irratti, dheerina jallinoota kanaa gara dheerina sarara tokkoo qofaatti ni hir'isna. Itti ni fufna.

Asitti yaada muraasa nan kenna. Duraan dursee, sararri kee kan koo caalaa qajeelee dhaabbataa ta'uu danda'a, ykn kan koo caalaa gara fuulduraatti kufaa ta'uu danda'a. Garuu wanti inni ta'uu hin dandeenye, ta'uu hin qabne, gonkumaa gonkumaa ta'uu hin qabne, gara duubaatti kufuu dha. Sun hin hayyamamu. Garuu gara fuulduraatti caalaa kufuu danda'a. Yoo kufe, yoo jallinoota kee caalaa jallisuu filatte, hundi isaanii jallina guddaa qabaachuu qabu, hundi isaaniis tokko ta'uu qabu. Kanaafuu jallinni ati ittiin jalqabde maal iyyuu yoo ta'e, yeroo itti fuftus jallinni kee sana ta'a.

Safartuudhaan mirkaneessuu qabda, ofitti baay'ee cimaa ta'uu qabda. Sararoonni kee jallina isaanii jijjiiruu jalqabu, sababni isaas jalqaba irratti hamma dhumaatti jallina tokko irra tursiisuu hin dandeessu; barattoota baay'ee muraasa qofatu danda'a. Kanaafuu abdii hin kutatin, hin gaddin, itti fufii hojjedhu qofa, sababni isaas sammuun kee dhuma irratti akkamitti akka hojjetamu ni baratu. Harka keetii fi qalama keetiin waraqaa irratti itti fufii hojjechuu qofa qabda.

Kanaafuu itti ni fufna, yoo xiqqaate fuula lama ni hojjenna. Ani nama hamaa, baay'ee cimaa fi barsiisaa baay'ee jabaa akkan ta'e akka yaaddu, akkasumas akka na jibbitu nan beeka. Garuu dhuma irratti, yeroo barreeffamni kee bareedu, baay'ee ni boonta.

Kanaafuu wanti ati gootu, fuula lama sararoota jallaa hojjetta, akka hundi isaanii karaa tokko jallatan mirkaneessuuf safartuu keetiin ilaalta. Akka hundi isaanii fageenya walqixa wal irraa qaban mirkaneessuufis safartuudhaan ilaalta. Kanaafuu hundi jallina tokko jallatu, hundi isaaniis fageenya walfakkaataa wal irraa qabu.

Hammam akka wal irraa fagaatan ati murteessi. Baay'ee walitti hin dhiheessin, sababni isaas sana yoo goote, ofii keetiif rakkoo uumta qofa. Baay'ee wal irraa hin fageessin, sababni isaas sana yoo goote, shaakala gahaa hin hojjettu. Akkuman jedhe, fageenyi hunda caalaa guddaan bal'ina quba kee isa xiqqaa ta'uu qaba, garuu tarii walakkaa isaa.

Kanaafuu amma dheerina sarara tokkoo qofaan ni hojjenna, fuula lama sararoota jallaa ni hojjenna.

Waraqaa Shaakalaa 2

Waraqaa Shaakalaa 3